گروه کوهنوردی سرابان نطنز

سرمازدگی قاتل خاموش

 هوا سرد است و برف آهسته بارد        ز ابر ساکت و خاکستری رنگ

   زمین را بارش مثقال مثقال               فرستد پوشش فرسنگ فرسنگ

                                                                مهدی اخوان ثالث

زمستان است

 زمستان در راه است کوهها خیال انگیز و رویایی میشوتد و به  همان اندازه خطرناک و پر حادثه کوهستان قوانینش را به خاطر ما عوض نمیکند این ماییم که پادر حریم او نهاده ایم وباید  به قوانینش احترام بگذاریم .سرما قانون کوههای برفگیر است سرما می آید تا در جان آدمی نفوذ  کند و بند بند وجودش را از پای در آورد.و شما زمانی حضور این مهمان ناخوانده را حس می کنید که دیگر برای مبارزه با آن دیر شده است و آنگاه فاجعه نزدیک است...

سرمازدگی چیست

انسان موجودی خونگرم است یعنی دمای بدنش ثابت است و با دمای محیط تغیر نمیکند. خاصیت عایق بودن پوست سوخت و ساز بدن و... باعث می شوند تا دمای بدن در حدود ۳۷ درجه سانتی گراد تابت باقی بماند اما اگر همین بدن در معرض سرمای بیش از حد قرار بگیرد و یا انرژی کافی برای سوخت و ساز نداشته باشد. دیگر نمیتواند دمای لازم را حفظ کند ودمای بدن اندک اندک افت میکند همزمان با این کاهش دما عملکرد دستگاههای مختلف بدن( مغز ـ گردش خون ـک لیه ها ـ ماهیچه ها و...) دچار اختلال می شوند و کم کم با پیشرفت افت دما این دستگاهها که برای فعالیت نیاز به دمای ۳۷ درجه دارند از کار می افتند. لذا

 کاهش دمای بدن به زیر ۳۵ درجه سانتگراد را سرمازدگی می گوییم.

 سرما زدگی قاتل خاموش

این جمله را نخوانید بلکه آن را به خاطر بسپارید و با آن زندگی کنید:

سرما زدگی بسیار غافلگیر کننده و بی سر و صداست

ناگهان از پا می افتید. بی هیچ اخطاری. سرما کم کم در بدن نفوذ می کند. دمای بدن اندکی افت می کند (در حد یک تا دو درجه ) وعلائم اولیه  سرمازدگی بروز می کنند. علائمی که آنقدر مهم نیستند و ما به سادگی از کنار آن عبور می کنیم. اما وقتی دما بیش از حد پایین آمد آنگاه علائم به سرعت بدون آنکه فرصت مقابله به قربانی را بدهند پیشرفت میکنند. و انسان را از پا می اندازند. زمانی که کنترل شرایط بسیار سخت و گاه غیر ممکن است .
ما به عنوان کوهنورد یعنی کسانی که همواره در برابر سرما قرار داریم باید دو اصل مهم را همواره به خاطر بسپاریم.

1.    کنترل شرایط محیطی و پیشگیری از سرما زدگی
2. آموختن ـ به خاطر سپردن و کنترل علائم  سرمازدگی

سرمازدگی را باید پیش از آنکه گریبانتان را بگیرد کنترل کنید و پیش از آنکه از پا بیاندازدتان درمان نمایید قبل از آنکه بسیار دیر شود.

مثلث شوم

سه عامل دست به دست هم میدهند و سرمازدگی را ایجاد می کنند.

باد ـ سرما ـ رطوبت

هرگاه این مثلث تکمیل شود سرما زدگی اجتناب ناپذیر است.

سرما

سرمازدگی معمولا در دمای زیر ۱۵ درجه سانتی گراد اتفاق می افتد. اما گاه دیده شده است که در دما های بالاتر بخصوص در باد شدید و یا در حضور رطوبت نیز با سرمازدگی مواجهه می شویم.
برخورد با محیطهای سرد برف یا زمین سرد باعث انتقال حرارت بدن به آنها و کاهش دمای بدن می شود پس در باره سرما دو نکته مهم داریم :اول دمای محیط دوم انتقال حرارت بدن مثلا دست زدن به میله های آهنی یا نشستن روی زمین باعث انتقال مقدار زیادی از دمای بدن به زمین می شود.

باد

باد با جابجای هوای اطراف بدن باعث می شود تا بدن بطور مداوم در معرض هوای سرد تر وقرار گیرد و گرمای بیشتری را از دست بدهد. پس در دمای ثابت هرچه سرعت باد بیشتر شود هوا سردتر احساس می شود.   اگر می خواهید تصور درست تری از سرعت باد داشته باشید به چند مثال توجه کنید:

 دما را با سرعت باد اصلاح می کنند:

                             (سرعت باد بر حسب متر بر ثانیه)

مثلا وقتی درجه حرارت 10- درجه سانتی گراد است و باد با سرعت 7m/s می وزد سرما 25- درجه سانتی گراد است.
در نظر داشته باشید که سرعت باد فقط روی پوستهای بدون پوشش مناسب تاثیر خواهد گذاشت.
اگر در محیط کوهستان مرتب لباس پوشیده و یک سیستم لایه ای به تن کرده باشید نقاط حساس را پوشانده و کلاهی کاملا قوی علیه باد و سرما به سر گذاشته باشید(در این مورد در بخش پیشگیری از سرما زدگی به تفصیل تو ضیح خواهم داد) مواجه با تاثیر سرمای باد نخواهید شد.

رطوبت

 رطوبت از یک سو باعث افزایش سرعت انتقال حرارت به محیط خواهد شد و از سوی دیگر تبخیر آب از پوست باعث از دست رفتن سریع حرارت خواهدگردید.لذا پوست یا بدن مرطوب به سرعت بدن را سرد خواهد کرد .ضمنا در آب سرد انتقال حرارت ۲۰ تا ۳۰ برابر هوای سرد است.و لباسهای خیس تا ۳۰ درصد قدرت عایق بودن خود را از دست میدهند.

برای درک سرما زدگی شناخت این مثلث و اجزائ تشکیل دهنده آن بسیار مهم است در ادامه ما بسیار درباره این مثلث خواهیم گفت. با شناخت این مثلث شما می توانید سرمازدگی را بشناسید آنرا پیش بینی کنید و از وقوع آن پیشگیری کنید.

در قسمتهای بعد انواع سرمازدگی وعلائم آنرا توضیح خواهم داد با ما همراه باشید.

منابع:

1. کمکهای اولیه در کوهستان وطبیعت/عباسی فرید.دانشفر شهرام/انتشارات حیان/چاپ اول /۱۳۸۳
2. پزشکی ارتفاع/مورداک دیوید/ترجمه :شهبازی جلال الدین شاهبازی. محقق شهرام/انتشارات آذر سبلان/چاپ اول/۱۳۷۹
3. کوهنوردی لذت آزادی در اوج بلندی ها/گروه نویسندگان/ترجمه دانایی رحیم/نشر روان/جلد چهارم

كوهنوردي در هواي سرد و برفي جذابيت خاصي دارد و آگاهي و فنون خاصي را مي طلبد مخصوصا درهواي  مه هنگامي كه  بيش از ۱۰ متر جلوتر را نتواني ببيني . در صبح جمعه مورخه ۲۱/۱۰/۸۶ مه غليظي چون سايه خورشيد بر زمين سايه افكنده بود تصميم گرفتيم پس از عبور از پارك زيباي سرچشمه سرابان پياده به روستاي طامه كه حدودا 5 كيلومتر تا پارك فاصله دارد برويم ساعت۳۰/۷ حركت كرديم و پس از گذر از پارك در كنار جوي سرابان به سمت طامه حركت نموديم و ساعت ۳۰/۸ به سرچشمه جوي سرابان واقع در شمال روستاي زيباي طامه رسيديم . لازم به ذكر است كه تحفه معروف نطنز (گلابي ) از باغات اين روستا بدست مي آيد . با كمي تامل تصميم گرفتيم پس از عبور از تپه هاي بلند به پاي كوه كمر سياه  برويم . تصميم خود را عملي نموديم در حالي كه هر چه ارتفاع ميگرفتيم  غلظت مه بيشتر مي شد در چنين شرايطي ساعت ۱۵/۹ صبحانه خورديم و به سمت نطنز حركت نموديم تا خاطره اي فراموش ناشدني در ذهنمان نقش بندد . پس از عبور از كوه شليلان و گذر از محله گنبد باز ساعت۳۰/۱۰ به سرابان رسيديم تا بتوانيم در مراسم برپا كردن چادر حسينيه شركت نماييم .

ای كوه بلند ،

ای سراپا همه پند،‌

زتو این تجربه آموخته ام
كه نلرزد تنم از غرش ارابه سنگین زمان

 و هراسی ندهم راه به دل از طوفان
كاه بودن ننگ است .كــــــــــــوه می باید بود .

کوه نوردی ترکیبی از ورزش و فعالیت تفریحی است که بر سختی ها و خطرات شیب ها و بهمن ها غلبه می کند تا به چشم انداز خیره کننده ای که از بالا دیده می شود دست یابد. هدف نهایی ، کوه نوردی دشوار را ارزشمند می سازد. دلایل زیادی برای پرداختن مردم به کوه نوردی وجود دارد: برخی از اینها به این قرارند:

• کوه نوردی توانایی فرد را برای صعود به شیب های مختلف کوهی که انتخاب می کنند به مبارزه می طلبد. مردم عاشق ماجرا هستند. این ورزش به مشتاق کوه نوردی ، حس رضایت مندی و حس تسخیر جهان را با بودن در قله کوه می دهد. چشم انداز زیبا پاداش آنهاست.

• کوه نوردی فعالیتی جسمانی است که جهت سلامتی شخص عالی می باشد.کوه نوردی شکل کامل ورزش است که فرد از سختی لذت می برد و همزمان تندرست می ماند. نیاز های این ورزش قدرت تحمل بدنتان را هم بهبود خواهد داد.

• کوه نوردی سیاحت در طبیعت را پیش رو می گذارد. علاقمندان عشق خود به طبیعت را از طریق کوه نوردی که آنها را به آغوش گیاهان سبز و حیات وحش می برد ، ارضاء می کنند. به علاوه ، سفر به قله و منظره ای که از آنجا دیده می شود ، زیبایی طبیعت را به بهترین وجه نشان می دهد.

• کوه نوردی مهارت ها و ارزش های زیادی را مانند آمادگی برای مواجه با مشکل ، هوشیاری ، بردباری ، اتکا به خود و کار گروهی توسعه می دهد. کوه نوردی را می توان به عنوان بازتابی از زندگی واقعی نگاه کرد که در آن برای رسیدن به قله ، که هدف شماست ، باید سخت بکوشید. انضباط به عنوان یک حس بسیار مهم در هر فرد کوه نورد مورد تاکید قرار می گیرد.

• کوه نوردی فعالیتی عالی برای برقراری دوستی و اعتماد در بین همنوردان می باشد. کوه نوردی ماجرایی سرشار از تفریح است که سهیم شدن آن با همراهی علاقمندان دیگر لذت بخش می باشد. کار گروهی و حساسیت به نیاز های دیگران ، انسجام قوی را در درون گروه تان ایجاد می کند.

• کوه نوردی شکل خیلی خوب رسیدن به آرامش است. با وجود اینکه ممکن است این فعالیت پرزحمت و توان فرسا باشد، نیازهای جسمانی (آن) ، شما را به دور از جریان عادی و نگرانی های روزمره می برد.محیط زیبا استرسی را که به خاطر کار و زندگی بسیار سریع در شما جمع شده است از بین می برد. کوه نوردی گریزی عالی از شلوغی زندگی شهری هم می باشد.

خوشی های کوه نوردی حاصل پشتکار و وقف خود است. پاداش کوه نورد از فرآیند طاقت فرسای صعود به راس کوه ، احساس موفقیت می باشد. آیا می خواهید در بلندای جهان باشید؟ شما می توانید ماجرای تان را با آموختن تکنیک های مختلف کوه نوردی شروع کنید.

بیماری ارتفاع یا کوه گرفتگی عارضه ای است که بر اثر کم شدن فشار اکسیژن در ارتفاعات بالا ایجاد می شود و در کوه نوردان در نتیجه صعود نسبتا سریع به ارتفاعات زیاد روی می دهد. بیماری ارتفاع شامل وضعیت های مختلفی است که شایعترین آن بیماری کوه حاد است . ممکن است بدنبال آن دو وضعیت بحرانی تر رخ دهد: ورم ریوی ناشی از ارتفاع زیاد( HPAE ) یا ورم مغزی ناشی از ارتفاع زیاد( HACE ) .

علت دقیق بیماری ارتفاع نامشخص است هر چند محققان معتقدند که اکسیژن ناکافی می تواند عملکرد پمپ های سدیم واقع در دیواره های سلولی را دچار اختلال سازد. در غیاب اکسیژن کافی این پمپ ها باعث افزایش میزان سدیم داخل سلول می شود.در نتیجه ،آب اضافی به سلول ها وارد می شود و منجر به تورم سلولی یا ادم می شود ، وضعیتی که به ویژه در ریه ها و پیرامون مغز خطرناک می باشد. نشانه های معمول بیماری ارتفاع  شامل سردرد ، تنگی نفس ، اختلال در خواب و گاهی اوقات حالت تهوع است . این علایم که مجموعا بیماری کوه حاد ( AMS ) نامیده می شود، تقریبا در 20 درصد افراد که حدود 2400 متر بالای سطح دریا را در کمتر از یک روز صعود می کنند دیده می شود. فکر می کنند که سردرد بر اثر تورم مغزی ایجاد می شود، تنگی نفس بر اثر ترکیبی از فشار اکسیژن محیطی پایین و تورم و ضخیم شدن بافت هایی که در طی تنفس اکسیژن باید از میان آن عبور کند ، بوجود می آید.

علایم مرتبط با HAPE و HACE شامل همان علایم بیماری کوه حاد و همچنین برخی علایم دیگر وعلایم کمتر متداول است .هر دو اینها بیماریهایی بمراتب شدیدتر از بیماری کوه حاد هستند. و معمولا پس از یک تا چهار روز در ارتفاع بالای حدود 2700 متر پیش می آید. علایم مشخص کننده HAPE شامل سرفه شدید است  که خلطی کفدار و گاهی اوقات خلطی خونی تولید می کند. فشار خون در ریه ها افزایش می یابد و سلول های متورم و مویرگ های تراوا به مایعات و سلول های خونی قرمز اجازه می دهند تا وارد کیسه های هوایی ریه ها شوند که مانع انتقال اکسیژن می شوند. علایم مشخص کننده HACE شامل تلوتلو خوردن ، گیجی و توهم است .

افراد مبتلا به AMS برای جبران آب از دست رفته باید آب بیشتری بخورند ، اما نباید نمک اضافی بخورند؛ سردرد را می توان با مصرف ایبوپروفن یا آسپرین درمان کرد. AMS به طور معمول ظرف 24 تا 48 با سازش بدن با فشار اکسیژن پایین از بین می رود. افراد دچار HAPE یا HACE پیشرفته ممکن است ظرف چند ساعت بمیرند. این افراد را باید هر چه سریعتر به ارتفاعی پایین تر که معمولا بهبودی سریعتر صورت می گیرد انتقال داد.

اکسیژن اضافی و تنظیم فشار هوا در یک اتاق یا کیسه ای بزرگ نیز می تواند مفید باشد. با صعود آرام می توان از بیماری ارتفاع اجتناب کرد و هم هوایی را تسریع کرد: معمولا می توان از علایم آن به این صورت اجتناب کرد؛ توقف یک روزه در ارتفاع 2000 متری و صعود نکردن بیش از 600 متر در هر روز در ارتفاع بالای 2000 متر.

ده روش غیر دارویی کنار آمدن با ارتفاع

سوال : آیا کسانی که در طبیعت پیاده روی می کنند، آنهایی که با کوله پشتی پیاده روی می کنند، کسانی که پیاده روی های بسیار طولانی انجام می دهند و کوه نوردان در صورت داشتن مشکلات مربوط به زانو باید به هنگام صعود ها یا پایین آمدن ها از عصا یا زانو بند استفاده کنند ، یا اینکه چنین وسایلی فقط به صورت تکیه گاهی موقتی عمل می کنند و باعث وابسته شدن به آنها می شود ؟

اولين برنامه زمستاني گروه طبق برنامه از قبل تعيين شده (جمعه 7/10/86)كوه پيمايي ازطامه تا  آبشاربود.

به علت سرماي زياد،برنامه با تاخيرآغاز شد و  ساعت 7 صبح با دو دستگاه ماشين  از نطنز به سمت روستاي طامه حركت نموديم . ماشين ها را در كنارمزار  خواجه حافظ  پارك نموده وساعت 7:30 به سمت آبشاربه راه افتاديم . ابتداي مسير هوا خيلي سرد بود ولي صاف بودن آسمان نويد يك روز ايده آل براي كوهنوردي مي داد . از كنار رودخانه  به طرز بسيار منظمي حركت آغاز شد ، انتظار داشتيم كه با برف زيادي مواجه شويم ولي برعكس سال گذشته ،امسال تا كنون بارندگي قابل ملاحظه اي صورت نگرفته است . پس از پشت سرگذاشتن سد خاكي و دره (دراش) مسيررا به سمت راست جهت رسيدن به آبشار تغيير داديم وپس از پشت سرگذاشتن يك شيب نسبتا تند ساعت 9:15 به آبشار طامه رسيديم . آبشار در زمستان هم زيبا بود همچنان كه در تابستان باشكوه و مصفا بود . پس از صرف صبحانه از سمت راست به طرف چشمه آبشار حركت نموديم وپس از كمي استراحت به سمت غرب تغيير مسير داديم تا به كوهپايه هاي كوه (كمرسياه ) رسيديم تا خاطرات صعود اين كوه بزرگ وعظيم برايمان تازه شود ، پس از پشت سرگذاشتن يك  فرود سخت باشيب زياد ادامه مسير را از كنار رودخانه به سمت روستاي طامه ادامه داديم و ساعت 12 به كنار چشمه خواجه حافظ رسيديم واز آب گواراي آن نوشيديم تا نفسهاي خسته مان تازه شود . روستاي زيباي طامه با باغات زيباي آن را با خاطرات زيبا تا صعود مجدد ترك ميكنيم .

جمعه 23/9/86  اين هفته نيز چون جمعه هاي قبل ساعت 6.30 قرار داشتيم ولي بنا به دلايلي برنامه با نيم ساعت تاخير آغاز شد هدف رفتن به كوه چرخه واقع در شرق نطنز بود با دو دستگاه سواري از مسير اتوبان كاشان – اصفهان و جاده خاكي و پس از طي 7 كيلومتر به مزرعه "سيون يا سيحون " رسيديم  . ساعت 8 به سمت يكي از قله هاي كوتاه  حركت نموده و ساعت 9 به بالاي قله رسيديم  كمي استراحت كرديم و به يكي از قلل بلندتر ادامه مسير داديم لازم به ذكر است كه كوههاي چرخه و "دارهند" از جمله كوههاي آهكي هستند كه ميليونها سال قبل دريا بوده و مملو از فسيلهاي دريايي از قبيل ماهي و صدف ميباشد و چون ديواره هاي بلندي ازسمت جنوب به  شرق كشيده شده است . براي صعود به اين كوهها به مهارت خاصي چون سنگ نوردي و صخره نوردي نياز است . در راه صعود با گياهان دارويي و خوراكي ازجمله : آنغوزه ، زيره ،آويشن و شكرتيغار و خواص آنها آشنا شديم  . ساعت 10.30 به قله رسيديم از مسير دره "لاتنوره " به سمت پايين حركت نموديم اين دره به خاطر وجود سنگ آبهايي بزرگ (گودالهايي كه روي تخته سنگها بوجود آمده )جالب توجه است . اين گودالها اكثر ماههاي سال پر از آب ميباشد . ساعت 12 به مزرعه رسيديم و پس از صرف صبحانه !! به نطنز مراجعت نموديم .

جمعه 16/9/86 طبق برنامه گروه ساعت 30/6 به سمت روستاي اوره و امامزاده سلطان گروه آباد حركت كرديم . هوا ابري بود و نم نم باران هوا را معطر كرده بود . از امامزاده در مسير جاده خاكي به سمت كوهپايه هاي كركس رفتيم ابتدا به دره مصفاي "ويونگ " كه پر از درختان بيد و گردو است جهت صرف صبحانه رفتيم . زمين پوشيده از برف بود و به زحمت چوب جهت تهيه آتش فراهم كرديم و چاي دلچسبي همراه با صبحانه آماده شد . پس از گشت وگذاري در دره از طريق يال سمت چپمان به سمت دره و آبشار "كمريز" ادامه مسير داديم دره پر بود از درختچه هاي زرشك . دره كمريز مسير اصلي صعود به قله كركس از سمت شمال اين كوه است . پس از جمع آوري زرشك  و گشت وگذاري در آبشار و آشنايي با چند گياه كوهي  زير نم نم بارن كه لطافت هماي كوهستان را دوچندان نموده بود به سمت امامزاده حركت كرديم وساعت 1 بعد از ظهر به نطنز رسيديم .

طبق برنامه جمعه ساعت 30/6 صبح با ماشين به سمت كوه سرتخت  حركت كرديم ( كوه سرتخت  در گردنه عباس آباد نطنز واقع است كه ايستگاه مخابرات و صداو سيما روي قله آن قرار دارد ) ساعت 7 صبح صعود از مسير ماشين رو كه شيب نسبتا تندي دارد آغاز شد. هوا نسبتا سرد ولي بسيار لطيف بود . مسير ماشين رو 4 كيلومتر است كه ما به مدت 1.5 ساعت طي كرديم . به قله كه رسيديم همه شهرها و روستاهاي اطراف نمايان شد كه بسيار جالب توجه بود. چشم انداز اين كوه از يك سو سمت كوير و شهرهاي كويريست و از سمت ديگر قلل كركس خودنمايي ميكند . با هماهنگي كه قبلا با رياست محترم مخابرات نطنز شده بود داخل محوطه ايستگاه مخابرات شديم  وصبحانه  خورديم . ساعت 11 پس از گشت و گذاري در كوه به سمت پايين حركت نموديم .

نویسنده : عباس کوچه فاره : ۱:۱٥ ‎ق.ظ ; جمعه ۱۳۸٦/۱٠/٧
پيام هاي ديگران ()      لینک دائم

صعود به قله كركس

نویسنده : عباس کوچه فاره : ۱:٠٥ ‎ق.ظ ; جمعه ۱۳۸٦/۱٠/٧
پيام هاي ديگران ()      لینک دائم

عكس هاي قديمي گروه

نویسنده : عباس کوچه فاره : ۱:٠٠ ‎ق.ظ ; جمعه ۱۳۸٦/۱٠/٧
پيام هاي ديگران ()      لینک دائم