گروه کوهنوردی سرابان نطنز

گروه كوهنوردي سرابان نطنز در زمينه هاي كوهنوردي ، كوه گشت ، كوير نوردي ، غار نوردي و پياده روي فعاليت دارد

سرمازدگی قاتل خاموش

 

سرمازدگی قاتل خاموش

 

 هوا سرد است و برف آهسته بارد        ز ابر ساکت و خاکستری رنگ

   زمین را بارش مثقال مثقال               فرستد پوشش فرسنگ فرسنگ

                                                                مهدی اخوان ثالث

زمستان است

 زمستان در راه است کوهها خیال انگیز و رویایی میشوتد و به  همان اندازه خطرناک و پر حادثه کوهستان قوانینش را به خاطر ما عوض نمیکند این ماییم که پادر حریم او نهاده ایم وباید  به قوانینش احترام بگذاریم .سرما قانون کوههای برفگیر است سرما می آید تا در جان آدمی نفوذ  کند و بند بند وجودش را از پای در آورد.و شما زمانی حضور این مهمان ناخوانده را حس می کنید که دیگر برای مبارزه با آن دیر شده است و آنگاه فاجعه نزدیک است...

سرمازدگی چیست

انسان موجودی خونگرم است یعنی دمای بدنش ثابت است و با دمای محیط تغیر نمیکند. خاصیت عایق بودن پوست سوخت و ساز بدن و... باعث می شوند تا دمای بدن در حدود ۳۷ درجه سانتی گراد تابت باقی بماند اما اگر همین بدن در معرض سرمای بیش از حد قرار بگیرد و یا انرژی کافی برای سوخت و ساز نداشته باشد. دیگر نمیتواند دمای لازم را حفظ کند ودمای بدن اندک اندک افت میکند همزمان با این کاهش دما عملکرد دستگاههای مختلف بدن( مغز ـ گردش خون ـک لیه ها ـ ماهیچه ها و...) دچار اختلال می شوند و کم کم با پیشرفت افت دما این دستگاهها که برای فعالیت نیاز به دمای ۳۷ درجه دارند از کار می افتند. لذا



 کاهش دمای بدن به زیر ۳۵ درجه سانتگراد را سرمازدگی می گوییم.


 سرما زدگی قاتل خاموش

این جمله را نخوانید بلکه آن را به خاطر بسپارید و با آن زندگی کنید:

سرما زدگی بسیار غافلگیر کننده و بی سر و صداست

ناگهان از پا می افتید. بی هیچ اخطاری. سرما کم کم در بدن نفوذ می کند. دمای بدن اندکی افت می کند (در حد یک تا دو درجه ) وعلائم اولیه  سرمازدگی بروز می کنند. علائمی که آنقدر مهم نیستند و ما به سادگی از کنار آن عبور می کنیم. اما وقتی دما بیش از حد پایین آمد آنگاه علائم به سرعت بدون آنکه فرصت مقابله به قربانی را بدهند پیشرفت میکنند. و انسان را از پا می اندازند. زمانی که کنترل شرایط بسیار سخت و گاه غیر ممکن است .
ما به عنوان کوهنورد یعنی کسانی که همواره در برابر سرما قرار داریم باید دو اصل مهم را همواره به خاطر بسپاریم.

  1.    کنترل شرایط محیطی و پیشگیری از سرما زدگی
  2. آموختن ـ به خاطر سپردن و کنترل علائم  سرمازدگی

سرمازدگی را باید پیش از آنکه گریبانتان را بگیرد کنترل کنید و پیش از آنکه از پا بیاندازدتان درمان نمایید قبل از آنکه بسیار دیر شود.

مثلث شوم

سه عامل دست به دست هم میدهند و سرمازدگی را ایجاد می کنند.

باد ـ سرما ـ رطوبت

هرگاه این مثلث تکمیل شود سرما زدگی اجتناب ناپذیر است.

سرما

سرمازدگی معمولا در دمای زیر ۱۵ درجه سانتی گراد اتفاق می افتد. اما گاه دیده شده است که در دما های بالاتر بخصوص در باد شدید و یا در حضور رطوبت نیز با سرمازدگی مواجهه می شویم.
برخورد با محیطهای سرد برف یا زمین سرد باعث انتقال حرارت بدن به آنها و کاهش دمای بدن می شود پس در باره سرما دو نکته مهم داریم :اول دمای محیط دوم انتقال حرارت بدن مثلا دست زدن به میله های آهنی یا نشستن روی زمین باعث انتقال مقدار زیادی از دمای بدن به زمین می شود.

باد

باد با جابجای هوای اطراف بدن باعث می شود تا بدن بطور مداوم در معرض هوای سرد تر وقرار گیرد و گرمای بیشتری را از دست بدهد. پس در دمای ثابت هرچه سرعت باد بیشتر شود هوا سردتر احساس می شود.   اگر می خواهید تصور درست تری از سرعت باد داشته باشید به چند مثال توجه کنید:

سرعت باد
متر بر ثانیه

مثال

۱

هوای آرام

دود حاصل از دود کشها و آتش به راحتی به بالا صعود می کند

۲

۵

دود دودکشها را با خود می برد

۳

۶ تا ۸

پودر برفها را به هوا بلند می کند

۴

۱۰

شاخه های کوچک درختان را به حرکت در می آورد

۵

۱۵

تمام درخت را به حرکت و تکان در می آورد

۶

۲۰

حتی شاخه های بزرگ درختان را می شکند

 دما را با سرعت باد اصلاح می کنند:

                             (سرعت باد بر حسب متر بر ثانیه)

درجه حرارت
(درجه سانتی گراد)

2m/s

7m/s

11m/s

16m/s

20m/s

۰

۲-

۱۱-

۱۶-

۱۸-

۱۹-

۵-

۷-

۱۷-

۲۳-

۲۶-

۲۸-

۱۰-

۱۲-

۲۵-

۳۱-

۳۴-

۲۶-

۱۵-

۱۷-

۳۲-

۳۸-

۴۲-

۴۳-

۲۰-

۲۳-

۳۸-

۴۶-

۴۹-

۵۲-

۲۵-

۲۸-

۴۵-

۵۳-

۵۷-

۵۹-

مثلا وقتی درجه حرارت 10- درجه سانتی گراد است و باد با سرعت 7m/s می وزد سرما 25- درجه سانتی گراد است.
در نظر داشته باشید که سرعت باد فقط روی پوستهای بدون پوشش مناسب تاثیر خواهد گذاشت.
اگر در محیط کوهستان مرتب لباس پوشیده و یک سیستم لایه ای به تن کرده باشید نقاط حساس را پوشانده و کلاهی کاملا قوی علیه باد و سرما به سر گذاشته باشید(در این مورد در بخش پیشگیری از سرما زدگی به تفصیل تو ضیح خواهم داد) مواجه با تاثیر سرمای باد نخواهید شد.

رطوبت

 رطوبت از یک سو باعث افزایش سرعت انتقال حرارت به محیط خواهد شد و از سوی دیگر تبخیر آب از پوست باعث از دست رفتن سریع حرارت خواهدگردید.لذا پوست یا بدن مرطوب به سرعت بدن را سرد خواهد کرد .ضمنا در آب سرد انتقال حرارت ۲۰ تا ۳۰ برابر هوای سرد است.و لباسهای خیس تا ۳۰ درصد قدرت عایق بودن خود را از دست میدهند.

برای درک سرما زدگی شناخت این مثلث و اجزائ تشکیل دهنده آن بسیار مهم است در ادامه ما بسیار درباره این مثلث خواهیم گفت. با شناخت این مثلث شما می توانید سرمازدگی را بشناسید آنرا پیش بینی کنید و از وقوع آن پیشگیری کنید.

در قسمتهای بعد انواع سرمازدگی وعلائم آنرا توضیح خواهم داد با ما همراه باشید.

منابع:

  1. کمکهای اولیه در کوهستان وطبیعت/عباسی فرید.دانشفر شهرام/انتشارات حیان/چاپ اول /۱۳۸۳
  2. پزشکی ارتفاع/مورداک دیوید/ترجمه :شهبازی جلال الدین شاهبازی. محقق شهرام/انتشارات آذر سبلان/چاپ اول/۱۳۷۹
  3. کوهنوردی لذت آزادی در اوج بلندی ها/گروه نویسندگان/ترجمه دانایی رحیم/نشر روان/جلد چهارم
نویسنده : عباس کوچه فاره : ۱٠:٢۳ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۱۳۸٦/۱٠/٢٤
Comments نظرات () لینک دائم